Hamzanâme (11. Cilt) (İnceleme- Metin-Sözlük)

Abstract

Türk edebiyatı bünyesinde ele alınan Hamza-nâmeler, ilk defa Emir Süleyman Çelebi'nin musahiplerinden şâir Ahmedî'nin kardeşi Hamzavî tarafından yazıya geçirilmiştir. 14. yüzyılda Türkler tarafından şekillendirilen bu eser, millî bir hüviyet kazanmış ve Türkler arasında itibar görmüştür. İçeriğinde gazâ anlayışından dolayı teşekkül eden dinî motifler barındırır. İslâm peygamberi Hazreti Muhammed'in kendisinden bir yaş büyük olan amcası Hazreti Hamza'nın merkeze alınarak, ailesi ve çevresi etrafında gelişen bu olaylar; okunduğu kitleye kahramanlık, cesaret, adalet, hak ve hukuk duygularını aşılamayı amaçlamıştır. 11. Ciltte Hazreti Hamza'nın, İran şahı Nûş-i Revân'la yaptığı savaşlar anlatılır. Söz varlığı ve gramer açısından oldukça verimli bir metin olan Hamzanâme'nin tespit edilmiş yetmiş iki cildi vardır. Biz çalışmamızda Hamzanâme'nin 11. Cildini ele aldık. Öncelikle metnin transkripsiyonlu çevirisini yaptık. Ardından metnin özetini hazırladık. Daha sonra metnin tüm söz varlığını yansıtan kapsamlı bir sözlük oluşturduk. Anahtar Kelimeler: Hamza, Hamzanâme, 14. yüzyıl, Eski Anadolu Türkçesi, destanî halk hikâyesi.The collection of Hamzanâme discussed within the body of Turkish Literature, were put in writing fort the first time by Hamzavî, brother of Poet Ahmedî one of the companions of Commander Süleyman Çelebi. Developed by the Turks in the 11th century, this work of literature gained national identity and was well respected by the Turks. Within its contents, it includes religious themes bacause of the understanding of having holy wars.These stories of holy wars, revolving around Saint Hamza, who was an uncle being a year senior of Prophet Mohammed, prophet of Islam and his family, were aimed at instilling bravery, courage, justice, rights and law to the listeners when read publicly. In the 11th Saint Hamza's wars against the Nûş-i Revân. Hamzanâme which has rich vocabulary and grammar, is known to have seventy-two volumes. In our work, we studied Hamzanama's 11th volume. Firstly, we did transcriptional translation of the text. Then, we summarized it. Finally, we prepared a comprehensive dictionary which reflects the vocabulary of the text. Keywords: Hamzanâme, Hamzavî, 11th Century, Former Anatolian Turkish Period, Legendary Folk Story.